Bên cạnh kỹ năng tổ chức giảng dạy, sử dụng phương pháp thì việc trình bày bảng thể hiện rõ tính chuyên nghiệp của người thầy.
Nguyên tắc cần tuân thủ
Nội dung trình bày trên bảng nhằm phục vụ giảng dạy, giúp học sinh quan sát trực quan và ghi nhớ kiến thức. Đây được xem là nguyên tắc cơ bản trong trình bày bảng. Vì vậy, dù thầy cô lựa chọn hình thức giảng dạy nào cũng cần tuân thủ nguyên tắc này.
Một băn khoăn thường gặp ở sinh viên sư phạm là: Giữa hai hình thức giảng dạy, nếu chọn hình thức này thì có thể kết hợp hình thức kia không? Ngược lại, khi sử dụng cả hai thì người dạy cần thực hiện thế nào để bảo đảm tính tiện ích và hợp lý
Theo nhiều thầy cô giàu kinh nghiệm, nếu người dạy lựa chọn hình thức dạy bảng (dạy tay), thì máy chiếu, tivi sẽ là công cụ trợ giảng. Công cụ trợ giảng chỉ để hỗ trợ trình chiếu hình ảnh, video, hay soi bài để phân tích, sửa chữa, hướng dẫn cho học sinh không cần trình bày đầy đủ thông tin (thứ ngày tháng, tựa bài,…) như trình bày bảng. Giáo viên không cần phải thiết kế và trình bày thứ ngày tháng năm, tên môn, tên bài dạy như trình bày bên phần bảng.
Ngược lại, nếu lựa chọn hình thức dạy bài giảng thì phần bảng chính là công cụ để trợ giúp người dạy thực hiện một số việc như: Đính bài làm của học sinh, tổ chức trò chơi, dành phần bảng cho phần trình bày kết quả thảo luận nhóm, cho phần thuyết trình của học sinh,… Giáo viên không cần phải viết và trình bày thứ ngày tháng năm, tên môn, tên bài dạy như trình bày bên phần bài giảng.
Với cách làm trên, người dạy sẽ nhẹ nhàng, không vất vả phải trình bày vừa bên hình thức này, vừa bên hình thức khác, dư thừa không cần thiết. Điều này cũng giúp học sinh tập trung hơn, không bị rườm rà rối mắt.
Một số cách trình bày bảng
Nếu phải lưu bảng để biết giáo viên đã dạy những gì cho học sinh trong tiết học thì có thể trình bày như sau:
Với tổ chức các hoạt động dạy học môn Tiếng Việt: Thông thường, theo cách làm của những nhà giáo nhiều kinh nghiệm, dạy phần nào trình bày bảng phần đó. Nội dung nào dạy xong thì xóa đi hoặc gỡ xuống cho học sinh tập trung vào nội dung mới cần trình bày. Các em không bị phân tâm. Bảng lớp sẽ gọn ghẽ, không bị rối mắt.
Với cấp tiểu học, giáo viên càng không nên ghi quá nhiều lên bảng vì ghi nhanh chữ sẽ không đúng mẫu, không đẹp và như thế là “phản tác dụng”. Chỉ ghi những điều cần thiết để học sinh ghi nhớ nội dung. Giáo viên càng không nên ghi các bước lên lớp hiện nay của giáo viên như: khởi động, khám phá, luyện tập, vận dụng, kết nối,… Những nội dung này không phải là nội dung dạy học và học sinh không cần phải nhớ.
Những nội dung học sinh cần nhớ giáo viên có thể viết sẵn bảng phụ, băng giấy phụ giáo viên chuẩn bị, … để đính lên bảng. Việc làm này giáo viên không mất thời gian viết và hiệu quả giáo dục cao. Nhưng, thầy cô không nên đính quá nhiều bảng cùng một lúc trông như mảnh vá. Thầy cô cần lưu ý đến tính thẩm mỹ khi trình bày bảng lúc này.
Với tổ chức các hoạt động dạy học môn Toán: Ghi thứ tự các bài tập cần làm như trong sách giáo khoa lên bảng (nếu là bài ôn tập) để học sinh tiện theo dõi và làm bài theo thứ tự giáo viên yêu cầu. Nếu là những bài mới có kiến thức, nội dung cần nhớ, giáo viên nên viết hoặc đính nội dung cần nhớ (ghi nhớ – kiến thức mới) lên bảng.
Sau khi viết yêu cầu bài tập, nếu giáo viên có hướng dẫn, giảng giải thêm thì viết dưới yêu cầu. Học sinh làm bài tập xong, giáo viên xóa đi và ghi yêu cầu bài tập tiếp theo. Có thể ghi ngắn gọn yêu cầu càng tốt, như vậy giáo viên viết nhanh và có thể nắn nót con chữ.
Trình bày bảng cũng là một kỹ năng thể hiện tính chuyên nghiệp của người thầy nên trong quá trình giảng dạy cần hết sức chú ý nâng cao sở trường. Thầy cô có thể linh hoạt, sáng tạo sao cho đạt được mục đích cuối cùng là tạo ấn tượng cho học sinh: trực quan bắt mắt, hấp dẫn, ấn tượng, dễ nhớ, dễ thuộc nội dung chính bài học, tiết học.
Một số lưu ý khi thiết kế bài giảng ở tiểu học
Việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy ở cấp tiểu học đang là xu thế thịnh hành được nhiều thầy cô lựa chọn. Lên lớp với bài giảng trong tay, thầy cô tự tin trình bày, truyền đạt kiến thức đúng theo kế hoạch đã đề ra. Học sinh nhanh chóng đạt được yêu cầu cần thiết trong bài học. Học sinh được trực quan sinh động, dễ dàng khám phá, trải nghiệm qua nhiều công cụ bổ trợ trực tiếp rất tiện ích như: Báo, đài, video, audio,…
Để khai thác triệt để phương tiện dạy học này, trong quá trình thiết kế thầy cô cần quan tâm và lưu ý thực hiện tốt một số vấn đề trọng tâm sau:
Học sinh tiểu học rất dễ mất tập trung và dễ sao lãng việc khi gặp những điều mới lạ bắt mắt. Ví dụ trong các slide có hình ảnh động học sinh sẽ luôn dõi mắt theo đến nổi không nghe, không nhớ đến lời thầy cô. Vì vậy, các slide trình chiếu không nên trang trí hình ảnh hay tiểu cảnh động,…
Kênh chữ cần ngắn gọn, súc tích; cần bổ sung hình ảnh minh họa để học sinh dễ nhớ, khắc sâu kiến thức hơn.
Không nên có nhiều màu sắc lòe loẹt, cần tập trung vào trọng tâm các hoạt động và trọng tâm bài học.
Tích hợp hình ảnh AI, giọng nói AI hay các trò chơi AI, video AI vào trong bài giảng phù hợp với nội dung để tạo sự chú ý, thu hút, hấp dẫn học sinh học tập, hoạt động.
Cần bổ sung các trò chơi vào bài giảng sau mỗi nội dung học để củng cố kiến thức và tạo niềm vui, hứng thú trong học tập.
Các hiệu ứng trong PowerPoint cũng cần phải sử dụng đúng lúc, tạo ấn tượng để học sinh tích cực học tập hơn.
NGƯT Tô Ngọc Sơn, Trường Đại học Đồng Tháp – Nguồn: Báo Giáo dục và Thời đại
KỸ NĂNG CẦN BIẾT – NỘI DUNG KHÔNG THỂ BỎ QUA
- BÍ QUYẾT ĐỌC DIỄN CẢM VÀ KỂ CHUYỆN HAY
Làm sao để học sinh tiểu học đọc bài hay, kể chuyện tự tin? Nhiều em đọc đúng chữ nhưng giọng đều đều như rô-bốt. Thầy cô thường nói vui: “Học sinh đang đi gom chữ, nhặt câu”. - Các ngành đào tạo giáo viên Trường ĐH Đồng Tháp có điểm sàn xét tuyển cao nhất
GD&TĐ – Ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào các chương trình đào tạo giáo viên các trình độ đại học của Trường Đại học Đồng Tháp là 20 điểm. - Tránh ‘đồng phục cách dạy’
GD&TĐ – NGƯT Tô Ngọc Sơn – giảng viên Trường Đại học Đồng Tháp cho rằng, việc sử dụng một bộ sách giáo khoa (SGK) thống nhất không đồng nghĩa với dạy học theo khuôn mẫu. - Tổng hợp các kỹ năng Nói và Nghe trong Chương trình Tiểu học
Nội dung Nói và nghe ở tiểu học được xây dựng theo trục đồng tâm phát triển năng lực, đi từ dễ đến khó, từ những hội thoại nghi thức đơn giản đến các bài thuyết trình, tranh luận phức tạp hơn. - Tổng hợp các quy tắc chính tả cốt lõi trong chương trình Tiếng Việt tiểu học
Chương trình Tiếng Việt tiểu học xoay quanh một số quy tắc cốt lõi, chủ yếu phân phối mạnh nhất ở lớp 1, lớp 2, lớp 3 và được ôn tập, củng cố ở lớp 4, lớp 5. - Đăng ký nguyện vọng Đại học Đồng Tháp 2026: chỉ 1 nguyện vọng, xét đa phương thức!
Cổng đăng ký nguyện vọng đại học năm 2026 đã chính thức mở. Làm sao để đăng ký chuẩn xác, tối ưu cơ hội trúng tuyển mà không bị rối […] - Mùa hè những nét chữ “nở hoa” trên trang giấy ô ly
Mùa hè – mùa của thời gian nghỉ ngơi, thư giãn! Nhưng với các bạn sinh viên Sư phạm Tiểu học năm 2 lại là “mùa vàng” để mài giũa những kỹ năng nghề: những nét chữ “nở hoa” trên trang giấy ô ly! - Quy định về thể thức văn bản hành chính theo Nghị định 30/2020
Thể thức văn bản hành chính là tập hợp các thành phần cấu thành văn bản, bao gồm những thành phần chính áp dụng đối với tất cả các loại văn bản và các thành phần bổ sung trong những trường hợp cụ thể hoặc đối với một số loại văn bản nhất định. - Rê bút và Lia bút: Làm sao để hướng dẫn học sinh không bị nhầm lẫn?
Dù nghe có vẻ giống nhau vì đều là cách di chuyển ngòi bút, nhưng rê bút và lia bút là hai kỹ thuật hoàn toàn khác nhau về bản chất. - THỦ THUẬT “NGẮT HƠI” VÀ “NGHỈ HƠI” TRONG DẠY ĐỌC Ở TIỂU HỌC
Trong hoạt động dạy đọc ở Tiểu học ngày nay, việc hướng dẫn học sinh đọc đúng, đọc hay không đơn thuần là phát âm chuẩn, mà cốt lõi nằm ở cách các em làm chủ dòng hơi của mình. Tuy nhiên, hiện nay có một thực trạng đáng quan tâm: Nhiều sinh viên sư phạm và ngay cả các giáo viên đang đứng lớp vẫn còn nhầm lẫn, đánh đồng hai khái niệm “ngắt hơi” và “nghỉ hơi”. - ỨNG DỤNG AI TRONG THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ MÔN TIẾNG VIỆT CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
Nhằm mục đích nhận diện đúng thực trạng, từ đó đề xuất các giải pháp ứng dụng công cụ AI một cách khoa học, an toàn, giúp giảm tải áp lực công việc và tối ưu hóa hiệu quả giảng dạy cho giáo viên, chúng tôi thực hiện nghiên cứu này. - Dạy học phát triển năng lực: Khi người thầy vẫn… làm thay!
SKĐS – Nhiều tiết học hiện nay vô tình trở thành những kịch bản sắp đặt sẵn vì giáo viên sợ học sinh làm sai, sợ “cháy giáo án”. Thực tế cho thấy, dù ngành giáo dục đang dịch chuyển mạnh mẽ sang phát triển năng lực, lối mòn áp đặt và làm thay học sinh vẫn chưa thể xóa bỏ. - Quy định mới về tiêu chuẩn, điều kiện xét thăng hạng giảng viên đại học
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 05/2024/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, điều kiện xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục đại học công lập và trường cao đẳng sư phạm. - Điểm đột phá KHBD HĐTN Lớp 1: “Làm Quen Với Bạn Mới”
Không còn những trang Kế hoạch lý thuyết suông, toàn bộ tiến trình dạy học cho học sinh lớp 1 được cụ thể hóa bằng hành động thực tế của thầy và trò theo nội dung các Hoạt động. - Hãy làm chủ quy trình dạy Tiếng Việt Lớp 1 – bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống
Một thiết kế bài dạy khoa học, giúp học sinh nắm chắc kiến thức mà giáo viên lại nhẹ nhàng, không bị “cháy giáo án” – đó phải chăng là điều thầy cô luôn mong muốn? - KẾ HOẠCH BÀI DẠY : DẠY THỰC CHẤT – HỌC TRẢI NGHIỆM – CHUẨN GIÁO VIÊN GIỎI
Thầy cô thân mến! Trong kỷ nguyên giáo dục mới, việc sở hữu một KẾ HOẠCH BÀI DẠY: DẠY THỰC CHẤT – HỌC TRẢI NGHIỆM – CHUẨN GIÁO VIÊN GIỎI chính là chìa khóa mở ra sự thành công của mỗi tiết học. - Hiểu đúng về tiết dạy ‘nói và nghe’ trong chương trình Tiếng Việt tiểu học
GD&TĐ – Chương trình Tiếng Việt tiểu học hiện nay đã đưa “Nói và nghe” thành một tiết dạy độc lập với những yêu cầu đặc thù. - KHẢO SÁT NĂNG LỰC ỨNG DỤNG AI (GEMINI) TRONG CÁ NHÂN HÓA DẠY VIẾT CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC
Đánh giá mức độ hiểu biết của sinh viên về vai trò của AI và tầm quan trọng của việc dạy học phân hóa môn Viết, đo lường khả năng thao tác thực tế, kỹ thuật ra lệnh cho AI là nhiệm vụ cấp thiết trong việc rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cho học sinh tiểu học. - THỰC TRẠNG NĂNG LỰC PHẢN BIỆN NGÔN NGỮ VÀ MỨC ĐỘ PHỤ THUỘC AI CỦA SINH VIÊN SƯ PHẠM TIỂU HỌC
20 câu trắc nghiệm (về hành vi, tư duy phản biện ngôn ngữ) và 1 câu tự luận trả lời ngắn để sinh viên bộc lộ chiều sâu tư duy […] - Những năng lực ngoại ngữ cần đặc biệt quan tâm kể từ ngày 31/5/2026
Kể từ ngày 31 tháng 5 năm 2026, Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam chính thức được áp dụng theo quy định mới tại Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 15/4/2026. - Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT – Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam có hiệu lực từ 31/5/2026
Từ ngày 31/5/2026, Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam chính thức được áp dụng theo quy định mới tại Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT do Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 15/4/2026. - Phụ cấp ưu đãi theo nghề với nhà giáo – Nghị định 182/2026/NĐ-CP
Ngày 22/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 182/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập. - Mở rộng bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm: Gỡ ‘điểm nghẽn’ nguồn tuyển
Bộ GD&ĐT công bố dự thảo Thông tư ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên phổ thông. Những […] - Kế hoạch bài dạy đọc lớp 5: sáng tạo, đáp ứng yêu cầu đổi mới
Kế hoạch bài dạy “Thanh âm của gió” (Tiếng Việt 5): Phát triển phẩm chất và năng lực – Tích hợp liên môn và giáo dục kỹ năng sống. - Luật Nhà giáo cần kiến tạo một số chính sách mới
GD&TĐ – Nhiều năm công tác trong ngành Giáo dục, NGƯT Tô Ngọc Sơn (Trường ĐH Champasak, Lào) khẳng định sự cấp thiết ban hành Luật Nhà giáo. - Khơi dậy cảm xúc học trò bằng nghệ thuật đọc diễn cảm
GD&TĐ – Khơi gợi tâm hồn trẻ thơ qua từng trang sách không chỉ là nhiệm vụ sư phạm mà còn là nghệ thuật truyền lửa đầy nhân văn. Giọng đọc […] - MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN NĂNG LỰC THỰC HÀNH SƯ PHẠM MÔN TIẾNG VIỆT CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
Nghiên cứu đã xác lập cơ sở lí luận về năng lực thực hành sư phạm môn Tiếng Việt và tiến hành khảo sát thực trạng đào tạo tại Trường […] - Quy định mới về dạy thêm, học thêm trong nhà trường từ 15/5/2026
Ngày 31/3/2026, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm. - Phương thức mới trong tuyển dụng nhà giáo
Chính phủ vừa ban hành nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo, trong đó nêu rõ các phương thức tuyển dụng nhà giáo (thi tuyển hoặc xét tuyển). - Phân biệt Kiến thức và Tri thức trong kỷ nguyên số.
Trong thời đại mà chỉ cần một cú nhấp chuột, chúng ta có thể tiếp cận với hàng tỷ dữ liệu, nhiều người lầm tưởng rằng mình đang sở hữu […] - THƯ VIỆN DI ĐỘNG – CÁC LOẠI SÁCH GIÁO KHOA TỪ LỚP 1 ĐẾN LỚP 12 VÀ NHIỀU SÁCH THAM KHẢO KHÁC
Năm 2024 là năm cuối cùng hoàn tất việc đổi mới Chương trình và Sách giáo khoa. Hiện nay việc tìm kiếm các loại sách giáo khoa chuẩn bị cho năm học mới vô cùng cần thiết. - NGHỆ THUẬT KỂ CHUYỆN: TỪ KHÔ KHAN ĐẾN HÚT HỒN
Một nhà giáo mà không biết kể chuyện thì giống như một người đầu bếp nấu ăn rất bổ dưỡng nhưng lại quên nêm gia vị vậy—ăn thì no nhưng không thấy ngon. - Bí quyết đặt câu hỏi tư duy giúp học sinh tiểu học tự khám phá kiến thức.
Trong giáo dục tiểu học, việc chuyển từ “dạy nội dung” sang “dạy tư duy” là một bước tiến lớn, và công cụ sắc bén nhất của giáo viên chính là Hệ thống câu hỏi. - Quy trình dạy viết chữ thường, chữ hoa và câu ứng dụng
Viết đúng, viết nhanh, viết đẹp chữ Việt là yêu cầu cấp thiết đối với người học tiếng Việt. Vậy để hoạt động dạy viết chữ hiệu quả như mong muốn thầy cô cần tiến hành theo quy trình dạy viết chữ cụ thể như sau: - Giúp học sinh nhanh chóng bắt nhịp học tập sau nghỉ Tết
GD&TĐ – NGƯT. ThS. Tô Ngọc Sơn – giảng viên Trường ĐH Đồng Tháp chia sẻ giải pháp giúp học sinh nhanh chóng bắt nhịp hoạt động học tập sau nghỉ Tết. - Kế hoạch 5 phút đầu giờ với 5 trò chơi vận động nhanh giúp kích hoạt não bộ học sinh tiểu học
Với học sinh tiểu học, 5 phút đầu giờ chính là “thời điểm vàng” để đánh thức các giác quan, giải phóng năng lượng dư thừa và chuyển trạng thái từ “đang chơi” sang “sẵn sàng học”. - Kỹ năng quan trọng nhất 2026: Không phải là giỏi, mà là “biết chuyển hóa nhanh”!
Khám phá tại sao ‘Chuyển hóa nhanh’ là kỹ năng sống còn năm 2026. Lộ trình giúp bạn không bị đào thải trong kỷ nguyên AI. - Cắn “sực sực” hay “xực xực là đúng chính tả?
Lời nói thường nghe dễ hiểu nhưng để viết đúng chính tả thì … rõ ràng có chút bâng khuâng! Vậy viết: Cắn “sực sực” hay “xực xực” là đúng chính tả? - Quản lý thời gian trong kỷ nguyên “siêu phân tâm”
Chúng ta đang sống trong một nghịch lý của năm 2026: Chúng ta có những công cụ năng suất mạnh mẽ nhất lịch sử (AI, phần mềm quản lý), nhưng lại là thế hệ mất tập trung nhất từng tồn tại. - Phân định rõ giữa ‘dạy’ và ‘tổ chức’ Hoạt động trải nghiệm
Không ít giáo viên gặp khó khăn khi triển khai dạy Hoạt động trải nghiệm vì nhầm lẫn giữa “dạy học” và “tổ chức hoạt động”.
