Đánh giá mức độ hiểu biết của sinh viên về vai trò của AI và tầm quan trọng của việc dạy học phân hóa môn Viết, đo lường khả năng thao tác thực tế, kỹ thuật ra lệnh cho AI là nhiệm vụ cấp thiết trong việc rèn luyện nghiệp vụ sư phạm cho học sinh tiểu học.
(Trọn bộ 15 câu dành cho nghiên cứu định lượng)
Khối 1: Trắc nghiệm Lựa chọn Duy nhất (Câu 1 – Câu 8)
Câu 1: Bản chất của việc “cá nhân hóa lộ trình dạy viết” cho học sinh tiểu học là gì?
A. Giáo viên thiết kế một bài văn mẫu hoàn hảo rồi yêu cầu cả lớp chép theo.
B. Giáo viên thay đổi mục tiêu, ngữ liệu và nhiệm vụ học tập để phù hợp với tốc độ phát triển ngôn ngữ riêng của từng học sinh/nhóm học sinh.
C. Giáo viên cho học sinh tự do viết bất cứ thứ gì các em muốn mà không cần can thiệp.
D. Cho học sinh yếu làm ít bài tập hơn, học sinh giỏi làm nhiều bài tập hơn nhưng cùng một nội dung.
Câu 2: Khi ứng dụng Gemini để hỗ trợ sửa lỗi hành văn cho học sinh tiểu học, vai trò cốt lõi của sinh viên sư phạm (giáo viên tương lai) là gì?
A. Chép lại nguyên văn 100% phản hồi của Gemini để gửi cho học sinh.
B. Chỉ sử dụng Gemini để chấm điểm số, không cần xem xét các gợi ý chi tiết.
C. Đóng vai trò bộ lọc thẩm định: Kiểm tra, điều chỉnh ngôn ngữ của Gemini để đảm bảo tính chuẩn mực sư phạm và phù hợp tâm lý lứa tuổi trước khi chuyển tới học sinh.
D. Để học sinh tự tương tác trực tiếp với Gemini mà giáo viên không cần quản lý.
Câu 3: Điểm mạnh đặc trưng nào của Gemini giúp ích nhiều nhất cho sinh viên khi cần tìm kiếm ý tưởng sáng tạo hoặc kiểm chứng thông tin thực tế cho bài văn tả cảnh của học sinh?
A. Khả năng tính toán các công thức toán học phức tạp.
B. Khả năng kết nối Internet theo thời gian thực để tra cứu, cập nhật dữ liệu và phân tích ngữ cảnh Tiếng Việt tự nhiên một cách linh hoạt.
C. Khả năng tự động tạo ra điểm số mà không cần tiêu chí chấm.
D. Khả năng dịch thuật văn bản sang 100 ngôn ngữ khác nhau.
Câu 4: Khi dùng Gemini để “chẩn đoán” một bài viết của học sinh tiểu học, nếu bạn chỉ nhập câu lệnh ngắn: “Hãy chấm bài văn này: [Nội dung bài văn]”, kết quả nhận được thường sẽ như thế nào?
A. Kết quả sẽ cực kỳ chi tiết, phân hóa rõ ràng lộ trình học tập cho học sinh.
B. Kết quả thường chung chung, có thể mang văn phong quá hàn lâm hoặc không bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018.
C. Gemini sẽ từ chối trả lời vì câu lệnh vi phạm chính sách.
D. Gemini sẽ tự động thiết kế một giáo án hoàn chỉnh cho bạn.
Câu 5: Nhược điểm lớn nhất về mặt ngôn ngữ mà AI (như Gemini) thường mắc phải khi tạo ngữ liệu văn học cho học sinh tiểu học nếu không được kiểm soát tốt là gì?
A. Sai hoàn toàn về mặt chính tả Tiếng Việt căn bản.
B. Thường sử dụng các thuật ngữ quá trừu tượng, triết lý hoặc bị ảnh hưởng bởi văn phong dịch thuật dịch từ tiếng nước ngoài, thiếu sự tự nhiên của tiếng Việt đời thường.
C. Chỉ biết viết những câu ngắn dưới 5 từ.
D. Không thể viết được thể loại văn tả cảnh.
Câu 6: Để giúp học sinh tiểu học không bị phụ thuộc hoặc mất đi tính sáng tạo cá nhân khi dùng gợi ý từ Gemini, giáo viên nên hướng dẫn học sinh làm gì?
A. Coi văn của Gemini là duy nhất và học thuộc lòng.
B. Sử dụng các ý tưởng, từ vựng gợi ý của Gemini như một chất liệu tham khảo để tự nhào nặn và viết lại theo đúng cảm xúc thật của mình.
C. Không cho học sinh tiếp cận bất kỳ ý tưởng nào từ AI dưới mọi hình thức.
D. Chỉ cho phép học sinh giỏi sử dụng công cụ này.
Câu 7: Thuật ngữ “Prompt Engineering” trong việc ứng dụng Gemini dạy học được hiểu là kỹ năng gì?
A. Kỹ năng lập trình phần mềm cốt lõi cho AI.
B. Kỹ năng thiết kế, tối ưu hóa các câu lệnh, câu hỏi để hướng dẫn AI đưa ra phản hồi chính xác và phù hợp nhất với mục đích sư phạm.
C. Kỹ năng sửa chữa lỗi phần cứng máy tính khi chạy AI.
D. Kỹ năng vẽ sơ đồ tư duy bằng tay trước khi dùng máy tính.
Câu 8: Khi Gemini đóng vai (Role-play) làm một học sinh tiểu học gặp khó khăn trong việc viết đoạn văn mở bài, mục đích lớn nhất đối với việc rèn luyện nghiệp vụ của sinh viên là gì?
A. Để sinh viên giải trí sau giờ học căng thẳng.
B. Giúp sinh viên thực hành kỹ năng đặt câu hỏi gợi mở, tương tác sư phạm và xử lý tình huống sư phạm giả định một cách an toàn trước khi lên lớp thật.
C. Để kiểm tra xem AI có thông minh hơn học sinh thật hay không.
D. Để AI tự động hoàn thành việc soạn giáo án thay sinh viên.
Khối 2: Trắc nghiệm Nhiều Lựa chọn (Câu 9 – Câu 11)
Câu 9: Để xây dựng một câu lệnh (Prompt) chuẩn sư phạm giúp Gemini thiết kế bài tập bổ trợ viết cho học sinh, những thành phần nào sau đây là BẮT BUỘC phải có? (Chọn các đáp án đúng)
A. Vai trò của Gemini (Ví dụ: Đóng vai chuyên gia giáo dục tiểu học).
B. Đặc điểm của đối tượng học sinh (Ví dụ: Học sinh lớp 4, viết câu hay bị cụt, nghèo vốn từ).
C. Yêu cầu đầu ra cụ thể (Ví dụ: Thiết kế 2 bài tập điền từ hoặc gợi ý sơ đồ tư duy).
D. Mã số sinh viên của người thực hiện cuộc trò chuyện.
Câu 10: Giả sử Gemini đề xuất một lộ trình cá nhân hóa cho học sinh gồm 3 nhóm năng lực. Những hành động nào dưới đây thể hiện tư duy phân hóa đúng đắn của sinh viên khi duyệt kế hoạch này? (Chọn các đáp án đúng)
A. Giao cho nhóm học sinh còn yếu bài tập rèn luyện kỹ năng đặt câu đơn và mở rộng vốn từ qua hình ảnh trực quan.
B. Yêu cầu nhóm học sinh khá/giỏi viết lại toàn bộ bài văn của nhóm yếu để sửa lỗi hộ bạn.
C. Thử thách nhóm học sinh khá/giỏi bằng các nhiệm vụ viết đoạn văn có sử dụng biện pháp tu từ (so sánh, nhân hóa) hoặc đổi ngôi kể.
D. Giữ nguyên một mức độ yêu cầu cho cả 3 nhóm để đảm bảo tính công bằng khi chấm điểm.
Câu 11: Những rủi ro hoặc giới hạn nào về mặt đạo đức và chuyên môn mà sinh viên cần kiểm soát khi ứng dụng Gemini vào môi trường giáo dục tiểu học? (Chọn các đáp án đúng)
A. Hiện tượng “ảo tưởng” (Hallucination) của AI: Cung cấp thông tin sai sự thật lịch sử, khoa học nhưng với giọng điệu rất thuyết phục.
B. Nguy cơ làm rò rỉ thông tin cá nhân hoặc bài viết riêng tư của học sinh nếu nạp dữ liệu định danh lên hệ thống mở.
C. Làm học sinh lười tư duy, giảm khả năng tự nỗ lực vận động ngôn ngữ nếu giáo viên lạm dụng AI để làm hộ bài tập cho trẻ.
D. Làm máy tính của nhà trường bị quá tải băng thông và hỏng thiết bị phần cứng.
Khối 3: Câu hỏi Sắp xếp Thứ tự (Câu 12 – Câu 13)
Câu 12: Hãy sắp xếp các bước sau đây theo đúng quy trình logic sư phạm khi sinh viên ứng dụng Gemini để xây dựng lộ trình luyện viết cá nhân hóa cho học sinh:
(1) Sử dụng kỹ thuật Prompt chuyên sâu để yêu cầu Gemini thiết kế chuỗi nhiệm vụ học tập phân hóa cho từng nhóm.
(2) Thu thập dữ liệu bài viết thực tế của học sinh và nạp vào Gemini để chẩn đoán điểm mạnh/yếu.
(3) Tích hợp học liệu và lộ trình do Gemini gợi ý vào Kế hoạch bài dạy (Giáo án) và tiến hành giảng dạy thử nghiệm.
(4) Đánh giá, đối chiếu với Chương trình GDPT 2018 và thẩm định tính chuẩn mực ngôn ngữ của nội dung do Gemini phản hồi.
Câu 13: Hãy sắp xếp thứ tự ưu tiên từ Thấp đến Cao các cấp độ viết câu lệnh (Prompt) của giáo viên khi muốn cá nhân hóa bài tập luyện viết (theo thang đo năng lực ứng dụng công nghệ):
(1) Lệnh có cấu trúc: Đóng vai chuyên gia + phân tích bài viết học sinh X lớp 5 + đề xuất 3 dạng bài tập sửa lỗi logic.
(2) Lệnh đơn giản, chung chung: “Hãy cho tôi vài bài tập làm văn lớp 5”.
(3) Lệnh chuỗi (Chained Prompt): Nạp bài học sinh -> Yêu cầu AI tìm lỗi -> Yêu cầu AI tạo bài tập sửa lỗi -> Yêu cầu AI thiết kế rubrics chấm điểm cho riêng bài tập đó.
Khối 4: Câu hỏi Tự luận Ngắn (Câu 14 – Câu 15)
Câu 14: Khi Gemini đưa ra một đoạn văn gợi ý chứa từ ngữ quá hoa mỹ, vượt tầm hiểu biết của một học sinh lớp 2 (Ví dụ dùng từ “bạt ngàn”, “tĩnh mịch”), sinh viên cần viết thêm câu lệnh điều chỉnh (Follow-up Prompt) như thế nào để cá nhân hóa lại cho đúng lứa tuổi?
Câu 15: Hãy tự thiết kế một câu lệnh (Prompt) hoàn chỉnh mà bạn sẽ nhập vào Gemini để yêu cầu AI này thiết kế một nhiệm vụ học tập viết sáng tạo dành riêng cho nhóm học sinh năng khiếu lớp 4 (Chủ đề: Tả một con vật nuôi trong nhà).
Ngọc Sơn (biên soạn)
