Cách xác định yêu cầu cần đạt trong mỗi tiết Hoạt động trải nghiệm ở Tiểu học

Để xác định yêu cầu cần đạt trong mỗi tiết Hoạt động trải nghiệm ở Tiểu học, giáo viên cần làm theo quy trình 4 bước đơn giản – thực tiễn – bám chương trình GDPT 2018 dưới đây:

BƯỚC 1: Căn cứ vào yêu cầu cần đạt trong Chương trình môn Hoạt động trải nghiệm cấp Tiểu học

  • Tra cứu Chương trình Hoạt động trải nghiệm theo lớp học (do Bộ GD&ĐT ban hành).
  • Mỗi lớp có các chủ đề/nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt tương ứng theo giai đoạn (giai đoạn 1: lớp 1,2,3; giai đoạn 2: lớp 4,5).
  • Mỗi chủ đề có mô tả mục tiêu năng lực, phẩm chất, kỹ năng mà học sinh cần hình thành.

📌 Ví dụ: Lớp 3, chủ đề “Em với bạn bè”

Yêu cầu cần đạt: Học sinh biết thể hiện sự thân thiện, tôn trọng bạn trong học tập và sinh hoạt.

BƯỚC 2: Phân tích chủ đề và nội dung cụ thể của tiết học

  • Mỗi chủ đề có nhiều tiết, mỗi tiết lại có một nội dung cụ thể (ví dụ: làm quen, hợp tác, chia sẻ…).
  • Giáo viên cần xác định trọng tâm của tiết học để biết học sinh cần đạt được gì về hành vi, thái độ, kỹ năng.

🎯 Gợi ý câu hỏi:

  • Sau tiết học, học sinh biết làm gì?
  • Học sinh cần có hành vi, thái độ ra sao?
  • sản phẩm hoặc minh chứng cụ thể nào không?

BƯỚC 3: Viết yêu cầu cần đạt rõ ràng, cụ thể, có thể quan sát/đánh giá được

Sử dụng các động từ hành động cụ thể như:

trình bày được, kể được, nhận biết được, hợp tác được, thực hiện được, đánh giá được, bày tỏ được…

📌 Ví dụ chuyển từ mục tiêu sang yêu cầu cần đạt:

Mục tiêuYêu cầu cần đạt
Học sinh biết cách chia sẻ với bạn– Nêu được một tình huống cần chia sẻ với bạn
– Thực hiện được hành vi chia sẻ trong trò chơi nhóm
Rèn kỹ năng giữ an toàn bản thân– Phân biệt được hành vi an toàn và không an toàn
– Mô phỏng đúng thao tác qua đường an toàn

BƯỚC 4: Kiểm tra độ phù hợp của yêu cầu cần đạt

Sau khi viết xong, hãy tự kiểm tra xem yêu cầu cần đạt có:

  • Phù hợp với năng lực học sinh tiểu học?
  • Gắn với nội dung hoạt động cụ thể?
  • Có thể quan sát, đo lường được khi tổ chức lớp học không?

GỢI Ý MẪU KHUNG XÁC ĐỊNH YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Tiết họcNội dungYêu cầu cần đạt
Lớp 2 – Chủ đề “Em yêu gia đình” – Tiết: “Việc con làm giúp bố mẹ”Trải nghiệm làm việc nhà– Nêu được một việc phù hợp với độ tuổi để giúp bố mẹ
– Thực hiện được việc đó và chia sẻ lại trải nghiệm
Lớp 4 – Chủ đề “An toàn bản thân” – Tiết: “Khi bị lạc”Xử lý tình huống– Nhận biết được các địa điểm an toàn để tìm sự giúp đỡ
– Trình bày cách xử lý khi bị lạc nơi công cộng

Để đánh giá được yêu cầu cần đạt của học sinh trong tiết Hoạt động trải nghiệm, giáo viên cần thực hiện theo quy trình 3 bước rõ ràng – dễ làm – bám thực tiễn như sau:

BƯỚC 1: Xác định rõ yêu cầu cần đạt

Trước tiên, giáo viên cần phân tích yêu cầu cần đạt đã đề ra trong tiết học, và đặt câu hỏi:

  • Học sinh cần thể hiện điều gì sau hoạt động?
  • Biểu hiện đó có thể quan sát, đo lường hoặc nhận xét được không?

🎯 Ví dụ:
Yêu cầu: “Học sinh thực hiện đúng thao tác qua đường an toàn”.
→ Biểu hiện: quan sát trái – phải – trái, giơ tay xin đường, đi đúng vạch…

BƯỚC 2: Chọn hình thức và công cụ đánh giá phù hợp

Hình thức đánh giáKhi nào sử dụngVí dụ minh hoạ
Quan sát trực tiếpKhi HS tham gia trò chơi, hoạt động thực hànhQuan sát cách HS thực hiện thao tác qua đường
Đánh giá qua sản phẩmKhi HS làm poster, vẽ tranh, làm mô hìnhXem nội dung tranh tuyên truyền an toàn giao thông
Đánh giá qua thảo luận, trình bàyKhi HS thuyết trình, nêu ý kiếnHS chia sẻ cách xử lý khi gặp tình huống nguy hiểm
Tự đánh giá và đánh giá lẫn nhauTăng tính tự học, tự điều chỉnh hành viHS dùng thẻ biểu cảm, phiếu đánh giá nhóm

📄 Công cụ đánh giá nên đơn giản, dễ dùng, ví dụ:

  • Bảng kiểm (có/không)
  • Thang mức độ (Tốt – Đạt – Cần cố gắng)
  • Phiếu tự đánh giá (em thấy mình đã…)
  • Video/ảnh ghi lại hoạt động

BƯỚC 3: Đưa ra nhận xét cụ thể, tích cực và định hướng điều chỉnh

Không chỉ ghi “đạt” hay “không đạt”, mà cần nhận xét hành vi cụ thể của học sinh, kèm định hướng: “Em đã thực hiện đúng thao tác qua đường. Cần quan sát kỹ hơn ở chỗ đông người.”
“Tranh vẽ của nhóm em truyền tải thông điệp rõ ràng. Nếu thêm khẩu hiệu, sẽ hấp dẫn hơn.”

Gợi ý mẫu bảng đánh giá đơn giản

Yêu cầu cần đạtBiểu hiệnMức độ đạt được
Thực hiện thao tác qua đường an toànQuan sát trái – phải – trái, giơ tay, đi đúng vạch✅ Đạt / ⚠️ Cần hỗ trợ
Hợp tác với bạn trong trò chơiLắng nghe ý kiến, chia sẻ vai trò✅ Tốt / 🔄 Trung bình

MẪU 1: Lớp 1 – Chủ đề “Trường tiểu học của em”

Yêu cầu cần đạtBiểu hiện cụ thểHình thức đánh giá
Nhận biết được tên lớp, tên cô giáo, bạn bè trong lớpHọc sinh nói đúng tên lớp, tên cô, tên 1–2 bạnTrò chơi “Ai nhanh hơn”, bảng kiểm
Biết chào hỏi, lễ phép với thầy cô, bạn bèHọc sinh biết chào cô, xưng hô đúng khi giao tiếpQuan sát, bảng kiểm hành vi

MẪU 2: Lớp 2 – Chủ đề “Em yêu gia đình”

Yêu cầu cần đạtBiểu hiện cụ thểHình thức đánh giá
Biết chia sẻ công việc với người thânHọc sinh kể được 1–2 việc làm giúp bố mẹ (quét nhà, rửa cốc…)Kể chuyện, vẽ tranh, quan sát
Biết thể hiện tình cảm với ông bà, cha mẹNói lời cảm ơn, xin lỗi, ôm ông bà, cha mẹ (qua đóng vai)Trò chơi đóng vai, nhận xét nhóm

MẪU 3: Lớp 3 – Chủ đề “An toàn bản thân”

Yêu cầu cần đạtBiểu hiện cụ thểHình thức đánh giá
Nhận biết được hành vi an toàn – không an toàn khi chơiPhân loại đúng hành vi qua tranh, tình huốngPhiếu bài tập, trò chơi “Ai đúng ai sai”
Biết xử lý khi gặp nguy hiểm (lạc đường, gặp người lạ…)Nêu đúng 1–2 cách xử lý (đứng yên, nhờ người lớn, gọi 113…)Thảo luận nhóm, bảng kiểm, kịch tình huống

MẪU 4: Lớp 4 – Chủ đề “Em với cộng đồng”

Yêu cầu cần đạtBiểu hiện cụ thểHình thức đánh giá
Tham gia hoạt động vì cộng đồngLàm poster tuyên truyền, tham gia dọn vệ sinh lớp họcSản phẩm nhóm, phiếu đánh giá lẫn nhau
Biết giữ gìn môi trường xung quanhNhặt rác, không vẽ bậy, sử dụng tiết kiệm nướcQuan sát trực tiếp, nhận xét giáo viên

MẪU 5: Lớp 5 – Chủ đề “Hướng nghiệp”

Yêu cầu cần đạtBiểu hiện cụ thểHình thức đánh giá
Biết một số nghề nghiệp phổ biến và ý nghĩa của nghềKể tên 3–4 nghề và nêu được ích lợi cho xã hộiThuyết trình nhóm, vẽ tranh “ước mơ của em”
Biết tự đánh giá điểm mạnh – sở thích cá nhânNêu được mình thích gì, giỏi gì và muốn làm nghề gìPhiếu tự đánh giá, trò chơi khám phá bản thân

🎯 Lưu ý khi sử dụng mẫu đánh giá:

  • Không nên chỉ dùng một hình thức duy nhất, nên kết hợp quan sát, sản phẩm, thảo luận để đánh giá toàn diện.
  • Khuyến khích học sinh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau bằng biểu tượng, phiếu cảm xúc, hay thẻ màu.
  • Nhận xét cần cụ thể, tích cực và định hướng điều chỉnh hành vi.

Tô Ngọc Sơn

KỸ NĂNG CẦN BIẾT – NỘI DUNG KHÔNG THỂ BỎ QUA