Mục tiêu và yêu cầu cần đạt giống và khác nhau thế nào? Cách chuyển từ mục tiêu sang yêu cầu cần đạt.

Mục tiêuYêu cầu cần đạt là hai thành phần quan trọng trong kế hoạch dạy học, nhưng khác nhau về bản chất, vai trò và mức độ cụ thể.

Dưới đây là bảng so sánh rõ ràng, dễ hiểu:

Tiêu chíMục tiêuYêu cầu cần đạt
Khái niệmLà định hướng tổng quát về những gì học sinh sẽ đạt được sau bài học hoặc chuỗi hoạt độngLà những biểu hiện cụ thể, có thể quan sát và đánh giá được mà học sinh cần đạt sau một bài học/hoạt động cụ thể
Mức độ cụ thểKhái quát, định hướng chungCụ thể, chi tiết, có thể đo lường được
Vai tròXác định phương hướng, mục đích của hoạt động dạy họcLà căn cứ để thiết kế nội dung, tổ chức hoạt động, đánh giá kết quả học tập
Cấu trúc biểu đạtThường dùng các động từ như: biết, hiểu, có ý thức, rèn luyện được…Thường dùng động từ cụ thể hơn như: kể được, trình bày được, thực hiện được, phân biệt được…
Phạm vi áp dụngGắn với tiết học, chủ đề, mạch nội dung hoặc cả chương trìnhGắn với từng hoạt động, từng nội dung nhỏ trong bài học

Ví dụ minh hoạ trong môn Hoạt động trải nghiệm

Chủ đề: An toàn giao thông

Mục tiêu:

– Học sinh hiểu được một số quy tắc cơ bản khi tham gia giao thông.

– Có ý thức chấp hành luật lệ giao thông.

– Rèn kỹ năng quan sát, phản xạ khi qua đường.

Yêu cầu cần đạt:

– Nêu được một số quy tắc khi đi bộ qua đường.

– Thực hiện đúng thao tác quan sát khi qua đường ở vạch dành cho người đi bộ.

– Nhận biết được hành vi an toàn và không an toàn khi tham gia giao thông.

Tóm lại:

Mục tiêu là cái “đích đến”, còn

Yêu cầu cần đạt là “bậc thang cụ thể” để đi tới mục tiêu đó.

Cách chuyển từ mục tiêu sang yêu cầu cần đạt

CHỦ ĐỀ MẪU: “Em với bạn bè” (Lớp 2)

Tên tiết học: “Làm quen với bạn mới”

BƯỚC 1: Xác định mục tiêu của tiết học

Viết mục tiêu tổng quát, hướng đến phát triển phẩm chất, năng lực, kỹ năng sống.

Mục tiêu:

  • Học sinh biết cách giới thiệu bản thân và làm quen với bạn mới.
  • Rèn kỹ năng giao tiếp, lắng nghe và thể hiện sự thân thiện.
  • Hình thành thái độ cởi mở, tôn trọng bạn bè.

BƯỚC 2: Phân tích các biểu hiện cụ thể cần đánh giá

Từ từng mục tiêu, xác định hành vi/thái độ/sản phẩm cụ thể mà học sinh cần thể hiện.

Đặt câu hỏi gợi ý:

  • Học sinh cần làm được việc gì cụ thể?
  • Thái độ/hành vi nào cần quan sát được?
  • Có thể đánh giá qua hoạt động nào?
Mục tiêuBiểu hiện cụ thể cần đạt
Biết cách giới thiệu bản thân– Giới thiệu rõ tên, tuổi, sở thích trước lớp hoặc nhóm nhỏ
Kỹ năng giao tiếp, lắng nghe– Giao tiếp lịch sự, không ngắt lời bạn
– Phản hồi tích cực khi bạn nói
Thái độ thân thiện– Mỉm cười, chủ động bắt chuyện, không chọc ghẹo bạn

BƯỚC 3: Viết yêu cầu cần đạt cụ thể

Chuyển biểu hiện cụ thể ở bước 2 thành yêu cầu cần đạt bằng các động từ hành động, có thể quan sát, đo lường được.

Yêu cầu cần đạt (ví dụ):

  • Học sinh giới thiệu được tên, tuổi và một sở thích của bản thân trước bạn hoặc nhóm nhỏ.
  • Học sinh thực hiện đúng hành vi giao tiếp lịch sự (lắng nghe, không ngắt lời, nhìn vào bạn khi nói chuyện).
  • Học sinh thể hiện được thái độ thân thiện khi làm quen (mỉm cười, chủ động bắt chuyện, không kỳ thị/chọc ghẹo bạn).

TỔNG KẾT: CÁCH CHUYỂN MỤC TIÊU → YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Mục tiêu👉Yêu cầu cần đạt
Biết cách làm quen với bạn mớiGiới thiệu được tên, tuổi, sở thích cá nhân
Rèn kỹ năng giao tiếpLắng nghe bạn khi nói, không ngắt lời
Hình thành thái độ thân thiệnChủ động bắt chuyện với bạn, hợp tác khi chơi

Tô Ngọc Sơn

KỸ NĂNG CẦN BIẾT – NỘI DUNG KHÔNG THỂ BỎ QUA