Nhằm mục đích nhận diện đúng thực trạng, từ đó đề xuất các giải pháp ứng dụng công cụ AI một cách khoa học, an toàn, giúp giảm tải áp lực công việc và tối ưu hóa hiệu quả giảng dạy cho giáo viên, chúng tôi thực hiện nghiên cứu này.
Rất mong quý Thầy/Cô dành ít phút để hoàn thành bảng câu hỏi dưới đây. Mọi ý kiến đóng góp của Thầy/Cô đều có giá trị khoa học to lớn và được bảo mật tuyệt đối, chỉ phục vụ cho mục đích nghiên cứu phát triển giáo dục.
Trân trọng cảm ơn sự đồng hành và hợp tác của quý Thầy/Cô!
PHẦN 1: NHẬN THỨC VÀ MỨC ĐỘ THÔNG THẠO AI (Câu 1 – Câu 5)
Câu 1 (Lựa chọn duy nhất): Bạn hiểu như thế nào về các công cụ AI tạo sinh (như ChatGPT, Gemini, Claude…)?
Là một kho dữ liệu vạn năng, luôn cung cấp thông tin chính xác tuyệt đối.
Là hệ thống thông minh hỗ trợ xử lý dữ liệu, nhưng có thể tạo ra thông tin chưa chính xác (ảo giác).
Là một công cụ tìm kiếm nâng cấp, tương tự như Google Search.
Tôi chỉ nghe tên chứ chưa từng tìm hiểu hay sử dụng.
Câu 2 (Nhiều lựa chọn): Những công cụ AI nào dưới đây bạn đã từng trực tiếp sử dụng để phục vụ thiết kế bài giảng?
AI tạo văn bản, kịch bản dạy học (ChatGPT, Gemini, Claude, CoPilot…)
AI thiết kế slide/bài trình chiếu tự động (Canva Magic Design, Gamma, Tome…)
AI tạo hình ảnh minh họa (Bing Image Creator, Canva, Adobe Firefly…)
AI xử lý âm thanh, video, nhạc nền (Suno AI, CapCut AI…)
Tôi chưa từng sử dụng bất kỳ công cụ AI nào.
Câu 3 (Lựa chọn duy nhất): Trong các nhóm công cụ AI dưới đây, bạn cảm thấy tự tin và thành thạo sử dụng nhóm nào nhất?
Nhóm hỗ trợ tạo văn bản, kịch bản, câu hỏi (ChatGPT, Gemini…)
Nhóm thiết kế và tự động hóa Slide bài giảng (Canva, Gamma…)
Nhóm sáng tạo hình ảnh minh họa bài học (Bing Image Creator, Canva…)
Nhóm tạo câu hỏi tương tác, trò chơi học tập (Quizizz AI, Kahoot…)
Tôi chưa thành thạo nhóm nào cả.
Câu 4 (Lựa chọn duy nhất): Theo bạn, nhận định nào sau đây là ĐÚNG NHẤT về khả năng của AI trong soạn giảng?
AI có thể tự động hoàn thiện 100% bài giảng đạt chuẩn mà giáo viên không cần sửa gì.
AI rất mạnh mẽ nhưng kết quả văn bản và hình ảnh của nó luôn cần giáo viên rà soát, tinh chỉnh lại trước khi dạy.
AI chỉ có ích cho việc tìm kiếm tài liệu thô, không thể giúp thiết kế hay tạo bố cục bài giảng.
Câu 5 (Lựa chọn duy nhất): Khi sử dụng AI để soạn thảo bài giảng điện tử môn Tiếng Việt, thước đo quan trọng nhất để giáo viên thẩm định, chỉnh sửa nội dung là gì?
Sách giáo khoa và Yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018.
Sự hấp dẫn, hiện đại của các hiệu ứng công nghệ do AI gợi ý.
Sở thích cá nhân của giáo viên và học sinh.
Các tài liệu tham khảo ngẫu nhiên trên mạng Internet.
PHẦN 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG AI TRONG BÀI GIẢNG TIẾNG VIỆT (Câu 6 – Câu 11)
Câu 6 (Nhiều lựa chọn): Bạn thường ứng dụng AI vào những công đoạn nào khi thiết kế bài giảng điện tử môn Tiếng Việt?
Lập cấu trúc bài giảng và phân bổ thời gian các hoạt động.
Sáng tác hoặc tìm kiếm các câu chuyện kể, bài thơ mẫu phục vụ bài học.
Tạo các slide bài giảng tự động để tiết kiệm thời gian thiết kế layout.
Xây dựng trò chơi học tập (phần Khởi động hoặc Củng cố).
Tạo ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm, phiếu bài tập.
Câu 7 (Lựa chọn duy nhất): Phân môn Tiếng Việt Tiểu học nào dưới đây bạn thấy AI đang hỗ trợ HIỆU QUẢ VÀ DỄ DÙNG NHẤT?
Học vần / Chính tả / Tập viết (Khối 1, 2)
Đọc hiểu / Mở rộng vốn từ (Tất cả các khối)
Luyện từ và câu / Ngữ pháp (Khối 3, 4, 5)
Tập làm văn / Viết đoạn văn (Khối 2, 3, 4, 5)
Nói và nghe / Trải nghiệm ngôn ngữ
Câu 8 (Lựa chọn duy nhất): Phân môn Tiếng Việt Tiểu học nào bạn thấy KHÓ ỨNG DỤNG AI nhất (AI tạo nội dung không đạt chuẩn hoặc rườm rà)?
Học vần / Chính tả / Tập viết (Khối 1, 2)
Đọc hiểu / Mở rộng vốn từ (Tất cả các khối)
Luyện từ và câu / Ngữ pháp (Khối 3, 4, 5)
Tập làm văn / Viết đoạn văn (Khối 2, 3, 4, 5)
Nói và nghe / Trải nghiệm ngôn ngữ
Câu 9 (Lựa chọn duy nhất): Khi cần sử dụng một văn bản (đoạn văn, câu chuyện) do AI viết ra để đưa vào bài giảng, hành vi phổ biến của bạn là gì?
Sao chép nguyên văn vào Slide để tiết kiệm thời gian.
Kiểm tra qua lỗi chính tả bề nổi, nếu thấy xuôi tai là sử dụng ngay.
Chủ động sửa đổi câu chữ, cắt ngắn câu văn cho phù hợp với lứa tuổi học sinh.
Chỉ lấy ý tưởng cốt truyện, bản thân tự viết lại hoàn toàn bằng văn phong sư phạm.
Câu 10 (Lựa chọn duy nhất): Khi các phần mềm AI thiết kế slide tự động (như Gamma, Canva) sắp xếp chưa đúng tiến trình dạy học của Chương trình 2018, bạn xử lý thế nào?
Giữ nguyên theo AI vì giao diện tự động nhìn hiện đại và đẹp mắt hơn.
Tự tay điều chỉnh thủ công hệ thống Slide theo đúng tiến trình sư phạm (Khởi động -> Khám phá -> Luyện tập -> Vận dụng).
Không dùng file AI đó nữa, quay lại làm bằng PowerPoint truyền thống từ đầu.
Câu 11 (Nhiều lựa chọn): Những khó khăn lớn nhất khiến bạn chưa thể ứng dụng AI hiệu quả vào việc thiết kế bài giảng là gì?
Chưa biết cách đặt câu lệnh để AI hiểu đúng ý đồ dạy học tiểu học.
Văn phong AI tạo ra nhiều chỗ còn ngô nghê, sáo rỗng, mất thời gian sửa lại.
Chưa có quy chuẩn hướng dẫn hoặc kho bài giảng AI mẫu từ nhà trường để tham khảo.
Lo ngại việc dùng AI nhiều sẽ làm bản thân bị phụ thuộc, lười suy nghĩ.
PHẦN 3: SỰ KẾT NỐI GIỮA CHUYÊN MÔN VÀ CÔNG CỤ AI (Câu 12 – Câu 19)
Câu 12 (Lựa chọn duy nhất): Khi thiết kế một bài tập môn Tiếng Việt trên slide bằng công cụ AI, yếu tố nào được bạn ưu tiên kiểm tra đầu tiên?
Hiệu ứng hiển thị sinh động và giao diện Slide đẹp mắt thu hút học sinh.
Sự phù hợp của nội dung với “Yêu cầu cần đạt” của Sách giáo khoa và lứa tuổi học sinh.
Sự chính xác của đáp án do AI cung cấp.
Câu 13 (Lựa chọn duy nhất): Theo bạn, bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình thiết kế bài giảng điện tử có ứng dụng AI là gì?
Nhập ngay câu lệnh vào AI để lấy ý tưởng kịch bản và hình ảnh.
Phân tích kỹ mục tiêu bài học Tiếng Việt và đặc điểm tâm lý khối lớp mình dạy trước khi dùng AI.
Chọn phần mềm AI thiết kế slide tự động đẹp nhất để sử dụng.
Chuẩn bị sẵn các hiệu ứng âm thanh, trò chơi để tích hợp vào AI.
Câu 14 (Lựa chọn duy nhất): Bạn có đồng ý với nhận định: “Giáo viên càng vững chuyên môn Tiếng Việt và hiểu tâm lý học sinh thì càng dễ điều khiển công cụ AI tạo ra bài giảng chất lượng” không?
Hoàn toàn đồng ý.
Chỉ đồng ý một phần.
Không đồng ý.
Câu 15 (Lựa chọn duy nhất): Bạn đánh giá như thế nào về vai trò của công cụ AI so với vai trò của người giáo viên trong một tiết học Tiếng Việt điện tử?
AI chỉ là trợ lý hỗ trợ giảm tải công việc; giáo viên mới là linh hồn định hướng cảm xúc và thẩm mỹ cho học sinh.
AI có thể thay thế hầu hết vai trò truyền thụ kiến thức của giáo viên trên lớp.
Hai vai trò này ngang nhau, bài giảng công nghệ có thể tự vận hành mà không cần giáo viên tương tác nhiều.
Câu 16 (Lựa chọn duy nhất): Bạn nhận xét thế nào về các hình ảnh minh họa do AI tự vẽ khi đưa vào bài giảng Tiếng Việt Tiểu học?
Rất tốt, hình ảnh hiện đại, màu sắc nổi bật, kích thích học sinh.
Đôi chỗ chưa phù hợp vì hình ảnh mang phong cách nước ngoài (chưa sát văn hóa Việt) hoặc bị lỗi chi tiết (thừa, thiếu nét).
Không tốt, hình ảnh rườm rà dễ làm học sinh mất tập trung vào nội dung bài học.
Câu 17 (Nhiều lựa chọn): Để nâng cao năng lực ứng dụng AI kết hợp với chuyên môn, bạn mong muốn được nhà trường hỗ trợ điều gì nhất?
Hướng dẫn kỹ thuật đặt câu lệnh chuyên biệt cho các phân môn Tiếng Việt Tiểu học.
Hướng dẫn quy trình phối hợp nhiều công cụ AI cùng lúc (như tạo văn bản + thiết kế slide + làm hình ảnh).
Cung cấp bộ tiêu chí rà soát chất lượng bài giảng điện tử có ứng dụng AI.
Tổ chức các hội thảo, câu lạc bộ chia sẻ kinh nghiệm thực tế giữa các giáo viên.
Câu 18 (Lựa chọn duy nhất): Theo bạn, việc lạm dụng hoàn toàn tính năng tự động hóa của AI trong soạn giảng có nguy cơ dẫn đến hệ lụy nào lớn nhất?
Làm giảm năng lực tư duy ngôn ngữ độc lập và sự nhạy cảm sư phạm của giáo viên.
Làm bài giảng thiếu đi dấu ấn cá nhân, phong cách riêng của người dạy.
Không gây hệ lụy gì, công nghệ càng tự động giáo viên càng có nhiều thời gian nghỉ ngơi.
Câu 19 (Lựa chọn duy nhất): Bạn có đồng ý với quan điểm: “Năng lực thẩm định, phát hiện và sửa lỗi trong sản phẩm của AI là kỹ năng bắt buộc phải có của giáo viên tiểu học thời kỳ số” không?
Hoàn toàn đồng ý.
Chỉ đồng ý một phần.
Không đồng ý.
PHẦN 4: CÂU HỎI TỰ LUẬN TRẢ LỜI NGẮN (Câu 20 – Mức độ dễ và thực tế)
Câu 20: Bạn hãy kể tên 1 công cụ AI bạn thích nhất hoặc 1 lỗi sai nhỏ (về từ ngữ, hình ảnh) mà bạn từng thấy AI tạo ra khi soạn bài giảng Tiếng Việt (Nếu chưa từng gặp hoặc chưa dùng, bạn có thể ghi “Chưa gặp”).
Trả lời ngắn: …………………………………………………………………………………………………………………………………
Tô Ngọc Sơn (biên soạn)
