VĂN HÓA XÃ HỘI

Những việc cần làm khi dạy viết sáng tạo ở tiểu học theo hướng phát triển năng lực và phẩm chất

Posted on by ngocson
05
Th5

Khơi nguồn cảm hứng – Hướng dẫn kỹ năng – Tổ chức hoạt động – Khuyến khích chia sẻ – Gắn kết với cuộc sống và cảm xúc thật – việc thầy cô cần làm khi dạy viết sáng tạo.

Ở tiểu học, để giúp học sinh phát triển năng lực và phẩm chất khi viết sáng tạo, giáo viên cần tổ chức dạy học một cách linh hoạt, lấy học sinh làm trung tâm. Tổ chức lớp học theo hình thức này người học không chỉ được phát triển toàn diện cả về kiến thức, kỹ năng, thái độ mà còn góp phần hoàn thiện nhân cách con người mới.

Dạy học phát triển năng lực là gì?

Năng lực là khả năng thực hiện thành công một hoạt động trong những điều kiện cụ thể. Bao gồm kiến thức, kỹ năng, thái độ, kinh nghiệm và sự vận dụng linh hoạt.

➡ Dạy học phát triển năng lực không chỉ truyền đạt kiến thức, mà quan trọng hơn là giúp học sinh biết vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống trong học tập và đời sống.
Ví dụ: Học sinh không chỉ học thuộc một quy tắc ngữ pháp mà cần biết sử dụng quy tắc đó trong viết, nói, giao tiếp.

Dạy học phát triển phẩm chất là gì?

Phẩm chất là những đặc điểm đạo đức, tình cảm, thái độ sống tốt đẹp của con người. Phẩm chất bao gồm: yêu nước, trung thực, trách nhiệm, nhân ái, chăm chỉ….

➡ Dạy học phát triển phẩm chất nghĩa là gắn dạy kiến thức với việc giáo dục đạo đức, lối sống, giúp học sinh hình thành và thể hiện những giá trị, thái độ tích cực trong cuộc sống.

Dấu hiệu của dạy học phát triển năng lực, phẩm chất

Tổ chức hoạt động học tập cho học sinh (thay vì chỉ giảng – chép).

Đặt học sinh vào vai trò trung tâm, tự khám phá, thảo luận, hợp tác, trình bày.

Thiết kế các tình huống có vấn đề, gắn với thực tiễn.

Đa dạng hóa hình thức đánh giá, nhất là đánh giá quá trình, đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh.

Giáo viên đóng vai trò hướng dẫn, tổ chức, hỗ trợ.

Ví dụ minh họa trong dạy Tiếng Việt tiểu học

Khi dạy bài kể chuyện, không chỉ giúp học sinh kể lại đúng nội dung mà còn hướng dẫn các em biết lắng nghe bạn kể, đánh giá đúng – sai, biểu cảm theo nội dung → rèn năng lực ngôn ngữ, năng lực giao tiếp và phẩm chất nhân ái, tôn trọng người khác.

Những việc thầy cô cần làm khi dạy viết sáng tạo ở Tiểu học theo hướng phát triển năng lực phẩm chất

1. Tạo môi trường viết thân thiện, khơi gợi hứng thú

  • Tạo không khí lớp học cởi mở, khuyến khích học sinh tự tin bày tỏ ý tưởng.
  • Không phê phán nặng nề những lỗi sai ban đầu, thay vào đó là góp ý tích cực.
  • Tổ chức các hoạt động khởi động vui như: đoán tranh, nghe nhạc, đóng vai, kể chuyện gợi mở… để kích thích trí tưởng tượng và cảm xúc viết.

2. Thiết kế nhiệm vụ viết mang tính mở và sáng tạo

  • Giao nhiệm vụ viết với tình huống gần gũi, có yếu tố bất ngờ, thú vị:
    “Em hãy tưởng tượng nếu một ngày em trở thành một chú chim nhỏ thì em sẽ làm gì?”
  • Cho phép học sinh lựa chọn cách viết (viết theo tranh, viết nhật ký, viết thư, làm thơ…).
  • Khuyến khích học sinh viết theo cảm nhận cá nhân, không rập khuôn theo mẫu.

3. Hướng dẫn học sinh quy trình viết

  • Dạy học sinh các bước viết: tìm ý – lập dàn ý – viết – sửa bài – chia sẻ.
  • Hướng dẫn cách phát triển câu, đoạn, dùng từ hay, chi tiết gợi cảm.
  • Gợi ý học sinh sử dụng biện pháp tu từ đơn giản (nhân hóa, so sánh) để làm bài viết sinh động.

4. Tổ chức hoạt động chia sẻ và phản hồi tích cực

  • Cho học sinh đọc bài cho bạn nghe, trao đổi, góp ý.
  • Tổ chức góc sáng tác, sổ tay văn học lớp, thi viết sáng tạo để lan tỏa niềm vui viết.
  • Khuyến khích học sinh tự đánh giá và đánh giá bạn. Từ đó nâng cao năng lực tự học và trách nhiệm.

5. Kết nối với giáo dục phẩm chất

Thông qua nội dung bài viết, giáo viên lồng ghép rèn luyện phẩm chất cho học sinh như:

  • Nhân ái: Viết về người thân, bạn bè, con vật, những hoàn cảnh khó khăn…
  • Chăm chỉ – trách nhiệm: Viết nhật ký học tập, kể lại việc làm tốt.
  • Trung thực – tự trọng: Tự nhận xét về điểm mạnh, điểm yếu trong bài viết.

Tô Ngọc Sơn

Post Views: 1.066
ngocson