CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ Ở LÀO – ບັນດາແຂວງ, ນະຄອນ ໃນປະເທດລາວ. BÀI 8: THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN – ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ

KỸ NĂNG CẦN BIẾT mời mọi người cùng học tiếng Lào với BÀI 8: THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN – ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. Hãy cùng tìm hiểu, Thủ đô Lào nhé!

THỦ ĐÔ VIÊNG CHĂN – ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ

ເນື້ອທີ່ 3.920 ກມ2 . Diện tích: 3.920km2

ພົນລະເມືອງ 740.010 ຄົນ. Dân số: 740.010 người

ເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະ ໄຕປະຊາຊົນລາວ, ຕັ້ງຢູ່ພາກກາງ. ທິດເໜືອ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບແຂວງວຽງຈັນ, ທິດຕາ ເວັນຕົກຕິດກັບແຂວງໜອງຄາຍ (ປະເທດໄທ), ທາງທິດ ໃຕ້ ແລະ ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຕິດກັບແຂວງບໍລິ ຄໍາໄຊ ແລະ ແຂວງໜອງຄາຍ (ປະເທດໄທ).

Là thủ đô của nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào, nằm ở miền trung Lào. Phía bắc và tây bắc giáp tỉnh Viêng Chăn, phía tây giáp tỉnh Nỏng Khai (Thái Lan), phía nam và đông nam giáp tỉnh Bo Ly Khăm Xay và Nỏng Khai (Thái Lan).

Sự phân chia hành chính – ການແບ່ງເຂດປົກຄອງ:

ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນປ່ຽນ ຈາກກໍາແພງນະຄອນວຽງຈັນ ເມື່ອປີ 2008. ນະຄອນ ຫຼວງວຽງຈັນມີ 9 ເມືອງ, 500 ບ້ານ. ໃຈກາງນະຄອນ ຫຼວງແມ່ນ ເມືອງຈັນທະບູລີ. 9 ເມືອງຄື: ຈັນທະບູລີ, ສີໂຄດຕະບອງ, ໄຊເຊດຖາ, ສີສັດຕະນາກ, ນາຊາຍ ທອງ, ໄຊທານີ, ຫາດຊາຍຟອງ, ສັງທອງ, ປາກງື່ມ.

Thủ đô Viêng Chăn được đổi tên từ thành phố Viêng Chăn năm 2008. Thủ đô Viêng Chăn có 9 huyện, 500 làng. Trung tâm thủ đô là huyện Chăn Tha Bu Ly. 9 huyện là: Chăn Tha Bu Ly, Xỉ Khột Tạ Bong, Xay Xệt Tha, Xi Xắt Tạ Nạk, Na Xai Thong, Xay Tha Ny, Hạt Xai Phong, Xăng Thong, Pak Ngừm.

Đặc điểm tự nhiên – ຈຸດພິເສດດ້ານທໍາມະຊາດ:

ພູມສັນຖານ ສ່ວນໃຫຍ່ ເປັນທົ່ງພຽງ ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງພື້ນທີ່ຂອງລ່ອງແມ່ນໍ້າຂອງ ແລະ ນໍ້າງື່ມ; ມີທົ່ງພຽງເໝາະແກ່ການປູກຝັງ, ທົ່ງນີ້ ເອີ້ນກັນວ່າທົ່ງພຽງວຽງຈັນ ຊຶ່ງອ້ອມຮອບດ້ວຍສາຍພູ ເຂົາຄວາຍ ຕໍ່ໃສ່ພູງ, ມີປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດ ພູເຂົາ ຄວາຍ ແລະ ພູພະນັງ. ອຸນຫະພູມປົກກະຕິສະເລ່ຍຕໍ່ປີ ແມ່ນ 26C, ປະລິມານນໍ້າຝົນສະເລ່ຍ 1400 – 1600 ມມ/ປີ; ແມ່ນໍາຕົ້ນຕໍມີ: ແມ່ນໍ້າຂອງ, ແມ່ນໍ້າງື່ມ, ນໍ້າຫຸມ, ນໍ້າສັກ, ຫ້ວຍໝາກນາວ.

Địa hình chủ yếu là đồng bằng, nằm giữa lưu vực sông Mê Kông và sông Nặm Ngừm; địa hình đồng bằng này thích hợp với việc trồng trọt. Chính đồng bằng này có tên là đồng bằng Viêng Chăn, được bao bọc bởi dãy núi Phu Khẩu Khoai nối với dãy Phu Ngu (núi Rắn), có khu bảo tồn rừng quốc gia Phu Khẩu Khoai và Phu Phạ Năng. Nhiệt độ trung bình năm là 26oC, lượng mưa trung bình 1400 – 1600 mm/năm. Các con sông chính: Mê Kông, Nặm Ngừm, Nặm Húm, Năm Xắc, Nặm Mạc Nao.

Dân cư – ພົນລະເມືອງ:

ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເປັນຈຸດສູນແຫ່ງ ການປັກຫຼັກ ຕັ້ງພູມລຳເນົາຂອງພົນລະເມືອງລາວ. ຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນຊົນເຜົ່າລາວ ກວມ 85% ຈໍານວນພົນ ລະເມືອງ, ຖັດມາແມ່ນໝວດຊົນເຜົ່າມອນ – ຂະແມ ກວມ 10%, ສ່ວນຍັງເຫຼືອແມ່ນໝວດຊົນເຜົ່າມົ້ງ – ອີວ ມຽນ ກວມ 5%. ຄວາມໜາແໜ້ນພົນລະເມືອງ 189 ຄົນ/ກມ.

Thủ đô Viêng Chăn là nơi tập trung cư dân sinh sống. Đông nhất là người Lào chiếm 85% dân số, tiếp đến là nhóm bộ tộc Mon – Khơ-me, chiếm 10%; còn lại là bộ tộc H’mông, Iu Miến chiếm 5%. Mật độ dân số 189 người/km2.

Kinh tế – ເສດຖະກິດ:

ອຸດສາຫະກໍາ ແລະ ກະສິກໍາແມ່ນຂະ ແໜງເສດຖະກິດຫຼັກຂອງນະຄອນຫຼວງ. ຜົນລະປູກຕົ້ນ ຕໍມີ ເຂົ້າ, ມັນເພົາ, ໝາກຖົ່ວຍາວ, ໝາກຫຸ່ງ, ໝາກໂມ, ໝາກແຕງຂີ້ໝູ, ຜັກຫົວມັນ… ຕົ້ນໄມ້ກິນໝາກ ມີ: ໝາກພ້າວ, ໝາກມ່ວງ, ໝາກກ້ຽງ, ໝາກກ້ວຍ, ຂະແໜງອຸດສາຫະກໍາສໍາຄັນ ແມ່ນຜະລິດນໍ້າດື່ມຄື: ເບຍ, ແປັບຊີ, ຜະລິດຊີມັງກາສິງ, ເຫຼັກເສັ້ນລາວ, ຜະລິດແປ້ງ ມັນຕົ້ນ….

ດ້ານຄົມມະນາຄົມທາງບົກຂ້ອນຂ້າງສະດວກ. ເສັ້ນທາງຄົມມະນາຄົມຕົ້ນຕໍມີທາງຫຼວງເລກທີ 13 ເຊື່ອມ ຕໍ່ບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ແລະ ພາກກາງປະເທດ ລາວ, ທາງເລກທີ 10, ທາງເລກທີ A1 ຜ່ານດ່ານຊາຍ ແດນທ່າເດື່ອໄປແຂວງໜອງຄາຍ (ປະເທດໄທ). ສາຍ ທາງລົດໄຟ ວຽງຈັນ – ໜອງຄາຍ, ເສັ້ນທາງ 450 ປີໄປ ຮອດປະເທດໄທ.

ທາງນໍ້າຂ້ອນຂ້າງສະດວກ, ຕົ້ນຕໍມີ ແມ່ນໍ້າຂອງ, ພິເສດມີທ່າເຮືອລະ ຫວ່າງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ໜອງຄາຍ (ປະເທດໄທ). ທາງອາກາດ ບິນລະຫວ່າງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ – ນະຄອນຫຼວງພະ ນົມເປັນ – ນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ – ນະຄອນຫຼວງບາງກອກ (ປະເທດໄທ)….

ສະຖານທີ່ທ່ອງ ທ່ຽວມີ: ພະທາດຫຼວງ, ປະຕູໄຊ, ວັດຫໍພະແກ້ວ, ວັດສີ ສະເກດ, ສວນພະພຸດທະຮູບຊຽງຄວນ, ຫໍພິພິດທະພັນ ໄກສອນພົມວິຫານ, ຫໍພິພິດທະພັນປະຫວັດສາດກອງ ທັບ, ຫໍພິພິດທະພັນແຫ່ງຊາດ, ອະນຸສອນສະຖານພະ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ, ອະນຸສາວະລີເຈົ້າອະນຸວົງ, ຫາດດອນຈັນ…

Công nghiệp và nông nghiệp là ngành kinh tế chính. Các loại cây trồng chủ yếu: lúa, củ đậu, đậu đũa, đu đủ, dưa hấu, rau đậu… Cây ăn quả: dừa, xoài, cam, chuối… Ngành công nghiệp chính là sản xuất nước giải khát, sản xuất xi măng, sắt thanh, bột sắn…

Giao thông đường bộ tương đối thuận lợi. Các tuyến giao thông chính là quốc lộ 13 nối liền các tỉnh phía bắc và phía nam, đường số 10, đường A1 chạy qua cửa khẩu Thà Đừa tới Nỏ“ng Khai của Thái Lan, đường sắt Viêng Chăn – Nỏng Khai, đại lộ 450 năm sang Thái Lan.

Đường thuỷ tương đối thuận lợi, chủ yếu là sông Mê Kông, đặc biệt có bến cảng trên sông Mê Kông giữa thủ đô Viêng Chăn và tỉnh Nỏng Khai (Thái Lan). Đường hàng không rất thuận lợi, có sân bay Vặt Tay với các tuyến bay giữa Viêng Chăn – Phnôm Pênh – Hà Nội, Viêng Chăn – Bang Kok (Thái Lan)…

Các điểm du lịch nổi tiếng: tháp Thạt Luổng, Khải Hoàn Môn, cung Phật ngọc, chùa Xi Xạ Kiệt, vườn Phật Xiêng Khuôn, bảo tàng Kay Xin Phôm Vị Hản, bảo tàng Lịch sử quân đội, bảo tàng Quốc gia, khu di tích vua Pha Ngùm, tượng đài vua A Nu Vông, cù lao Đon Chăn,….

Ngọc Sơn (biên soạn)