CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ Ở LÀO – ບັນດາແຂວງ, ນະຄອນ ໃນປະເທດລາວ. BÀI 1: TỈNH KHĂM MUỘN

Đất nước Lào có bao nhiêu tỉnh và thành phố? Mỗi tỉnh, thành phố có sự phân chia hành chính như thế nào? Đặc điểm tự nhiên ra sao? Dân cư, kinh tế tăng trưởng nhiều hay ít?

Mời quý độc giả hãy đến với KỸ NĂNG CẦN BIẾT hiểu rõ những nội dung trên!

KHĂM MUỘN – ຄໍາມ່ວນ

ເນື້ອທີ່ 16.315 ກມ2 – Diện tích: 16.315 km2

ພົນລະເມືອງ 360.404 ຄົນ – Dân số: 360.404 người

ບັນດາຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບເນື້ອທີ່, ພົນລະເມືອງ, ຊົນເຜົ່າ, ອຸນຫະພູມ, ປະລິມານນໍ້າຝົນ ແລະ ແມ່ນໍ້າຢູ່ໃນແຂວງ, ນະຄອນໃນປຶ້ມຫົວນີ້ຄັດມາຈາກ ປຶ້ມຂໍ້ມູນສະຖິຕິປີ 2010 (ກົມ ສະຖິຕິແຫ່ງຊາດໂຮງພິມກະຊວງສຶກສາ)

Các số liệu về diện tích, dân số, bộ tộc, nhiệt độ. lượng mưa, sông nước của các tỉnh, thành phố trong từ điển này dẫn theo Thống kê 2010 (Cục Thống kê Quốc gia – Nhà xuất bản Giáo dục Lào)

ເປັນແຂວງທົ່ງພຽງ ຕັ້ງຢູ່ພາກກາງ. ທິດເໜືອຕິດກັບ ແຂວງບໍລິຄໍາໄຊ, ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບແຂວງ ນະຄອນພະນົມ (ປະເທດໄທ), ທິດໃຕ້ຕິດກັບແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ, ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບແຂວງ ຮ່າຕິງ, ກວ່າງບິງ (ປະເທດຫວຽດນາມ).

Là tỉnh đồng bằng ở miền trung Lào. Phía bắc giáp tỉnh Bo Ly Khăm Xay, phía tây giáp tỉnh Nạ Khon Phạ Nôm (Thái Lan), phía nam giáp tỉnh Xa Văn Nạ Khệt, phía đông giáp tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình (Việt Nam).

1. ການແບ່ງເຂດປົກຄອງ – Sự phân chia hành chính:

ຄໍາມ່ວນມີ 9 ເມືອງ, 601 ບ້ານ. ເທດສະບານແຂວງແມ່ນເມືອງທ່າແຂກ. 9 ເມືອງຄື: ທ່າແຂກ, ມະຫາໄຊ, ໜອງບົກ, ຫີນ ບູນ, ຍົມມະລາດ, ບົວລະພາ, ນາກາຍ, ເຊບັ້ງໄຟ, ໄຊບົວທອງ.

Khăm Muộn có 9 huyện, 601 làng. Tỉnh lị là Thà Khek. 9 huyện là: Thà Khek, Ma Hả Xay, Nóng Bốk, Hin Bun, Nhôm Mạ Lạt, Bua La Pha, Na Kai, Xê Bằng Phay, Xay Bua Thong.

2. ຈຸດພິເສດດ້ານທໍາມະຊາດ – Đặc điểm tự nhiên:

ພູມສັນຖານສ່ວນໃຫຍ່ ແມ່ນເຂດຮາບພຽງເທິງພູພຽງນາກາຍ, ຄ່ອຍຕໍ່າລົງ ຈາກສາຍພູຫຼວງມາເຖິງເຂດລຸ່ມແມ່ນໍ້າຂອງຢູ່ທາງ ທິດຕາເວັນຕົກ, ມີປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູຫີນປູນ ແລະ ນາກາຍ-ນໍ້າເທີນ. ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍຕໍ່ປີແມ່ນ 26°C; ປະລິມານນໍ້າຝົນຄິດສະເລ່ຍ 1800 – 2200 ມມ/ປີ. ສາຍແມ່ນໍ້າຕົ້ນຕໍມີ: ແມ່ນໍ້າຂອງ, ເຊບັ້ງໄຟ, ນໍ້າເທີນ, ນໍ້າຫີນບູນ, ເຊນໍ້ານ້ອຍ.

Địa hình chủ yếu là vùng đất bằng phẳng trên cao nguyên Na Kai, nghiêng dần từ dãy Trường Sơn xuống phía tây lưu vực sông Mê Kông, có rừng quốc gia Phu Hin Pun (Núi Đá Vôi) và Na Kai – Năm Thơn. Nhiệt độ trung bình năm là 26°C; lượng mưa trung bình 1800 – 2200 mm/năm. Các con sông chính: Mê Kông, Xê Bằng Phay, Năm Thơn, Hin Bun, Xe Nặm Nội.

3. ພົນລະເມືອງ – Dân cư:

ຄໍາມ່ວນມີຫຼາຍຊົນເຜົ່າດຳລົງຊີວິດ ຢູ່ຮ່ວມກັນຄື: ລາວ, ມະແລງ, ມາກອງ, ຜູ້ໄທ, ໂຊ້, ເຈຮິ, ຕຸຣຍ, ຕະໂອ້ຍ, ກຣິ. ຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນໝວດ ມອນ-ຂະແມ ກວມ 64% ພົນລະເມືອງທົ່ວແຂວງ, ຖັດ ມາແມ່ນຊົນເຜົ່າລາວກວມ 36%. ຄວາມໜາແໜ້ນ ພົນລະເມືອງ 22 ຄົນ/ກມ2.

Khăm Muộn có nhiều bộ tộc sinh sống, bao gồm: Lào, Ma Leng, Ma Kong, Thái, Xộ, Chế Rị, Trui, Tạ Ôi, Kri. Đông nhất là nhóm Mon – Khơ-me, chiếm 64% dân số toàn tỉnh; tiếp đến là dân tộc Lào, chiếm 36%. Mật độ dân số 22 người/km2.

4. ເສດຖະກິດ – Kinh tế:

ກະສິກໍາແມ່ນຂະແໜງເສດຖະກິດ ຫຼັກ. ຜົນລະປູກຕົ້ນຕໍມີ ເຂົ້າ, ຕົ້ນໄມ້ອຸດສາຫະກໍາ ໄລຍະສັ້ນ (ຖົ່ວດິນ, ໝາກຖົ່ວເຫຼືອງ, ໝາກຖົ່ວຍາວ, ໝາກຫຸ່ງ, ອ້ອຍ, ຢາສູບ,…), ພືດຜັກ, ຕົ້ນໄມ້ກິນ ໝາກມີ (ໝາກກ້ຽງ, ໝາກກ້ວຍ, ໝາກກ້ຽງໃຫຍ່, ໝາກ ພ້າວ… ). ຂະແໜງອຸດສາຫະກໍາສໍາຄັນແມ່ນຜະລິດ ຊີມັງ. ເຂື່ອນໄຟຟ້າມີ: ນໍ້າເທີນ 2 ມີກໍາລັງຕິດຕັ້ງ 1,080 ເມກາວັດ ແລະ ປະຈຸບັນກໍາລັງກໍ່ສ້າງເຂື່ອນ ໄຟຟ້ານໍ້າຫີນບູນ 2, ເຊບັ້ງໄຟ 1 (100 ເມກາວັດ), ເຊບັ້ງໄຟ 2 ຫຼື ເຊເໜືອ.

ດ້ານຄົມມະນາຄົມທາງ ບົກ, ທາງນໍ້າຂ້ອນຂ້າງສະດວກ. ເສັ້ນທາງຄົມມະ ນາຄົມຕົ້ນຕໍ ທາງຫຼວງ 13 ເຊື່ອມຕໍ່ບັນດາແຂວງພາກກາງ ຄໍາມ່ວນ – ສະຫວັນນະເຂດ – ຈໍາປາສັກ; ເສັ້ນທາງເລກທີ 1F, ເສັ້ນທາງເລກທີ 12 ຜ່ານຊາຍແດນຈາລໍ, ແຂວງກວາງບິ່ງ (ປະເທດ ຫວຽດນາມ). ທາງນໍ້າ: ທ່າແຂກ – ນະຄອນພະນົມ (ປະເທດໄທ) ມີທ່າເຮືອເຊື່ອມກັບແຂວງນະຄອນພະນົມ. ສະຖານ ທີ່ທ່ອງທ່ຽວມີ: ບູຮານສະຖານ ພະທາດສີໂຄດຕະ ບອງ, ຖໍ້າພະ, ຖໍ້າກອງລໍ, ປ່າສະຫງວນ ນາກາຍ – ຫີນບູນ,…

Nông nghiệp là ngành kinh tế chính. Các loại cây trồng: lúa, cây công nghiệp ngắn ngày (lạc, đậu tương, đậu đũa, đu đủ, mía, thuốc lá,…), rau đậu, cây ăn quả (cam, chuối, bưởi, dừa,…). Ngành công nghiệp chính là sản xuất xi măng. Nguồn thuỷ điện chính gồm: thuỷ điện Nặm Thơn 2 với công suất thiết kế 1.080MW và hiện nay đang xây dựng thuỷ điện Nặm Hin Bun 2, Xê Bằng Phay 1 (100 MW), Xê Bằng Phay 2 (Xê Nửa).

Giao thông đường bộ, đường thuỷ đều tương đối thuận lợi. Các tuyến giao thông chính là quốc lộ 13 nối liền các tỉnh miền Trung Khăm Muộn – Xa Văn Nạ Khệt – Chăm Pa Xắk; đường số 1F, đường số 12 qua cửa khẩu Cha Lo, tỉnh Quảng Bình (Việt Nam). Đường thuỷ Thà Khek – Nạ Khon Pha Nôm (Thái Lan) có bến thuyền thông thương với tỉnh Na Khon Phạ Nôm. Các địa danh du lịch: tháp Xi Khột Tạ Bong, hang Phật, hang Kong Lo, rừng Quốc gia Na Kai – Hin Bun…

Tô Ngọc Sơn/ Nguồn: Từ điển Lào-Việt