BÀI 9: BO LY KHĂM XÂY – ບໍລິຄໍາໄຊ

BO LY KHĂM XÂY là một tỉnh ở miền nào của nước Lào? Nơi đây điều kiện tự nhiên, kinh tế ra sao? Hãy cùng KỸ NĂNG CẦN BIẾT tìm hiểu về BO LY KHĂM XÂY nhé!

BO LY KHĂM XÂY – ບໍລິຄໍາໄຊ

ເນື້ອທີ່ 16.470 ກມ2 . Diện tích: 16.470 km2

ພົນລະເມືອງ 248.378 ຄົນ. Dân số: 248.378 người

ເປັນແຂວງທົ່ງພຽງ, ມີພູຕໍ່າ ຕັ້ງຢູ່ພາກກາງ. ທິດເໜືອ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຕິດກັບແຂວງຊຽງຂວາງ, ແຂວງວຽງຈັນ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດກັບແຂວງໜອງຄາຍ (ປະເທດໄທ), ທິດໃຕ້ຕິດ ກັບແຂວງຄຳມ່ວນ, ທິດຕາເວັນອອກ ແລະ ທິດຕາ ເວັນອອກສຽງເໜືອຕິດກັບແຂວງຮ່າຕິງ ແລະ ແຂວງ ເງ້ອານ (ຫວຽດນາມ).

Là tỉnh đồng bằng có đồi núi thấp ở miền Trung. Phía bắc và tây bắc giáp tỉnh Xiêng Khoảng, tỉnh Viêng Chăn và thủ đô Viêng Chăn, phía tây giáp tỉnh Nỏng Khai (Thái Lan), phía nam giáp tỉnh Khăm Muộn, phía đông và đông bắc giáp tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Nghệ An (Việt Nam).

Sự phân chia hành chính – ການແບ່ງເຂດປົກຄອງ:

ບໍລິຄໍາໄຊມີ 6 ເມືອງ, 328 ບ້ານ. ເທດສະບານແຂວງ ແມ່ນເມືອງປາກຊັນ. 6 ເມືອງຄື: ປາກຊັນ, ທ່າພະບາດ, ປາກກະດິງ, ບໍລິຄັນ, ຄໍາເກີດ, ວຽງທອງ.

Bo Ly Khăm Xay có 6 huyện, 328 bản làng. Tỉnh lị là Pak Xăn. 6 huyện là: Pak Xăn, Thà Phạ Bạt, Pak Kạ Đing, Bo Ly Khăn, Khăm Kợt, Viêng Thong.

Đặc điểm tự nhiên – ຈຸດພິເສດດ້ານທໍາມະຊາດ:

ພູມສັນຖານສ່ວນໃຫຍ່ ເປັນທົ່ງພຽງເລາະລຽບຕາມລຳແມ່ນ້ຳຂອງ, ມີພູຜາ, ພູຫີນປູນລຽບຕາມຕີນສາຍພູຫຼວງທາງທິດຕາເວັນອອກ, ມີປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳກະດິງ. ເປັນແຂວງທີ່ກີ່ວ ແຄບກວ່າໝູ່ໃນລາວ ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງກາງຂອງສອງປະ ເທດເພື່ອນບ້ານຄື ປະເທດໄທຢູ່ທິດຕາເວັນຕົກ ແລະ ປະ ເທດຫວຽດນາມຢູ່ທິດຕາເວັນອອກ.

ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍຕໍ່ປີແມ່ນ 26°C, ປະລິມານນໍ້າຝົນສະເລ່ຍ 3000-3400 ມມ/ປີ; ແມ່ນໍ້າຕົ້ນຕໍມີ: ແມ່ນໍ້າຂອງ, ແມ່ນໍ້າກະດິງ, ແມ່ນໍ້າຊັນ, ແມ່ນໍ້າເລິກ, ແມ່ນໍ້າງຽບ, ແມ່ນໍ້າມ່ວນ, ແມ່ນໍ້າຢວງ

Địa hình chủ yếu là đồng bằng nằm dọc sông Mê Kông, đồi núi thấp, núi đá vôi dọc theo chân núi Trường Sơn ở phía đông, có khu bảo tồn rừng quốc gia Nặm Kạ Đing. Là tỉnh hẹp nhất của Lào nằm giữa hai nước láng giềng Thái Lan (phía tây) và Việt Nam (phía đông).

Nhiệt độ trung bình năm là 26°C, lượng mưa trung bình là 3000 – 3400 mm/năm. Các sống chính: Mê Kông, Kạ Đing, Nặm Xăn, Nặm Lơk, Nặm Nghiệp, Nặm Muồn, Nặm Duông.

Dân cư – ພົນລະເມືອງ:

ບໍລິຄໍາໄຊມີຫຼາຍຊົນເຜົ່າອາໄສຢູ່ ຄື: ລາວ, ພວນ, ໄຕເມີ້ຍ, ໄຕຍໍ້, ມາກອງ, ມາແລງ, ກະ ຕາງ, ໂຊະ, ສ່ວຍ, ຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນເຜົ່າລາວ ກວມ 69% ພົນລະເມືອງທົ່ວແຂວງ, ຖັດມາແມ່ນໝວດຊົນ ເຜົ່າມອນ – ຂະແມກວມ 20.7%, ສ່ວນຍັງເຫຼືອແມ່ນ ຊົນເຜົ່າມົ້ງ-ອີວມຽນ 10.3%. ຄວາມໜາແໜ້ນພົນລະ ເມືອງ 17 ຄົນ/ກມ2. ວາດຂັບລໍາທ້ອງຖິ່ນນິຍົມມີ ຂັບ ເມີ້ຍ.

Bo Ly Khăm Xay có nhiều bộ tộc sinh sống như: Lào, Phuôn, Tay, Mợi, Tay Nhỏ, Ma Kong, Ma Leng, Kạ Tang, Xô, Xuổi. Đông nhất là dân tộc Lào, chiếm 69% dân số; tiếp đến là nhóm Mon – Khơ-me, chiếm 20,7%; còn lại là các bộ tộc Hmông, Iu Miên, chiếm 10,3%. Mật độ dân số: 17 người/km2. Điệu hát địa phương phổ biến là Khắp Mợi.

Kinh tế – ເສດຖະກິດ:

ກະສິກໍາແມ່ນຂະແໜງເສດຖະກິດຫຼັກ. ຜົນລະປູກຕົ້ນຕໍມີ ເຂົ້າ, ຖົ່ວດິນ, ໝາກອຶ, ໝາກຖົ່ວ, ໝາກຫຸ່ງ, ອ້ອຍ, ຢາສູບ…. ພົ້ນເດັ່ນກວ່າໝູ່ແມ່ນການ ປູກຢາສູບ. ຕົ້ນໄມ້ກິນໝາກມີ: ລຳໄຍ, ໝາກກ້ຽງ, ໝາກກ້ວຍ, ໝາກກ້ຽງໃຫຍ່, ໝາກຂາມ…

ຂະແໜງ ອຸດສາຫະກໍາມີ ການປຸງແຕ່ງ ແລະ ຂຸດຄົ້ນໄມ້ ສ່ວນ ໃຫຍ່ແມ່ນຢູ່ເຂດຫຼັກຊາວເມືອງຄຳເກີດ, ເຂື່ອນໄຟຟ້າ ຕົ້ນຕໍມີ: ນໍ້າເທີນ – ຫີນບູນ ມີກໍາລັງຕິດຕັ້ງ 210 ເມກາວັດ, ນໍ້າພາວ ແລະ ປະຈຸບັນກໍາລັງກໍ່ສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້າ ນໍ້າເທີນ-ຫີນບູນ ຂະຫຍາຍ Exp, ນໍ້າເທີນ 3 – NG8, ນໍ້າມ່ວນ, ນໍ້າເທີນ 4, ນໍ້າງຽບ-ຕອນລຸ່ມ.

ດ້ານຄົມມະນາຄົມທາງບົກຂ້ອນຂ້າງສະດວກ. ເສັ້ນທາງຄົມມະນາ ຄົມຕົ້ນຕໍມີ ທາງຫຼວງເລກທີ 13, ທາງເລກທີ 1D, ທາງເລກທີ 1, ແລະ ທາງເລກທີ 8 ຜ່ານດ່ານຊາຍແດນ ເກົ່າແຈວແຂວງຮ່າຕິງ (ຫວຽດນາມ). ສະຖານທີ່ທ່ອງ ທ່ຽວມີ: ວັດພະບາດໂພນສັນ, ປາກນ້ຳກະດິງ, ພູຜາມານ, ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດປາກກະດິງ,…

Nông nghiệp là ngành sản xuất chính. Các loại cây trồng chủ yếu: lúa, lạc, bơ, đậu tương, đu đủ, mía, thuốc lá,… Nổi bật nhất là thuốc lá. Cây ăn quả: nhãn, cam, chuối, bưởi, me….

Ngành công nghiệp chủ yếu: chế biến và khai thác gỗ, phổ biến nhất ở vùng Lắk Xao, huyện Khăm Kợt. Các công trình thuỷ điện chính: Nặm Thơn – Hỉn Bun có công suất 210 MW, Nặm Phao; hiện nay đang xây dựng công trình thuỷ điện Nặm Thơn – Hỉn Bun mở rộng Exp, Nặm Thơn 3 – NG8, Nặm Muộn, Nặm Thơn 4, Nặm Nghiệp đoạn hạ lưu.

Giao thông đường bộ, đường thuỷ đều tương đối thuận lợi. Tuyến giao thông chính là quốc lộ 13, đường số 1D, đường IE và đường số 8 chạy qua cửa khẩu Cầu Treo, tỉnh Hà Tĩnh (Việt Nam). Các địa điểm du lịch nổi tiếng: chùa Phạ Bạt Phôn Xăn, cửa sông Pak Kạ Đing, núi Phu Phả Man, khu bảo tồn rừng Quốc gia Pak Kạ Đing…

Theo Từ điển Lào Việt